नाशिक : सरकारी-पूर्व शाळांमधील (प्रीस्कूल)बालपणातील शिक्षणामध्ये सुधारणा करण्याच्या उद्देशाने यशस्वी सार्वजनिक-खाजगी-भागीदारी (पीपीपी) प्रात्यक्षिक दाखवून महिला व बाल विकास मंत्रालयाने (एमडब्ल्यूसीडी) नाशिकमधील अंगणवाड्यांना पीपीपी जोडीदाराद्वारे सुविधा प्रदान केली आहे. अॅम्परसँड ग्रुप – विब्ग्योर स्कूलची मूळ कंपनी आणि शालेय पायाभूत सुविधा, शैक्षणिक अभ्यासक्रम, शिक्षक प्रशिक्षण आणि प्रमाणपत्र आणि शालेय ऑपरेशनमध्ये उपाय प्रदान करण्यात आघाडीवर आहे. 2018 च्या मध्यापासून सुरू झालेल्या पायलट प्रोजेक्टचा भाग म्हणून नाशिक जिल्ह्यात एमडब्ल्यूसीडी चालवणा-या एकूण 140 अंगणवाड्यांपैकी अॅम्परसँडला 25 अंगणवाड्या देण्यात आल्या.
संपूर्ण अंगणवाड्यांमधील शिक्षणाची गुणवत्ता वाढविण्याच्या दृष्टीकोनातून अॅम्परसँड समूहाने अत्याधुनिक धडे योजना आणि आधुनिक अभ्यासक्रम सादर केला आहे, जे विशेषत: शैक्षणिक तज्ञांच्या टीमद्वारे तयार केलेले आहे आणि तीन ते सहा वष वयोगटातील मुलांसाठी योग्य आहे. त्या मुलांच्या वयानुसार योग्य संज्ञानात्मक विकासाचे टप्पे यावर लक्ष केंद्रित करताना समकालीन वर्गांची पुस्तके, वर्कशीट, चार्ट्स आणि खेळणी उपलब्ध करुन दिली गेली आहेत.याव्यतिरिक्त, अॅम्परसँड अंगणवाडी वर्गात डिजिटल अभ्यास साहित्य, लॅपटॉप, स्पीकर्स, प्रोजेक्टर आणि अॅप-आधारित शिक्षण मॉड्यूल यासारख्या ई-लर्निंग सुविधा देखील आहेत.
अंगणवाडी शिक्षकांना प्रशिक्षण देण्यासाठी आणि त्यांना अत्याधुनिक शिक्षण पद्धती व बाल संगोपन ज्ञानाने सुसज्ज करण्यासाठी सर्वसमावेशक शिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रमाची स्थापना केली गेली आहे. शिक्षकांना व्यावसायिक शैक्षणिक प्रशिक्षक, पेटंट सॉफ्टवेअर आणि विविध वर्ग उपक्रमांद्वारे प्रशिक्षण दिले जाते. त्यांना साप्ताहिक धडा योजना आणि तपशीलवार विद्यार्थी मूल्यांकन पॅरामीटर्स सांगितली जातात. शिक्षकांना नियमित पालक-शिक्षकांच्या बैठकीद्वारे विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीबद्दल पालकांना सल्ला देण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. प्रकल्प सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत अॅम्परसँड समूहाने शिक्षकांना सुमारे 300 तासांचे प्रशिक्षण दिले आहे.
अॅम्परसँड ग्रुप सरकारद्वारे चालविल्या जाणा-या डे केअर सेंटरमध्ये अधिक चांगली पायाभूत सुविधा (स्वच्छता आणि सुरक्षिततेसह) आणि आधुनिक ट्रॅकिंग आणि मूल्यांकन प्रक्रिया तयार करण्यासाठी चोवीस तास कार्यरत आहे.मॉडेल अंगणवाडीची प्रतिकृती बनवण्याची आणि महाराष्ट्रातील व संपूर्ण भारतभरातील इतर राज्यात सर्व अंगणवाड्यांमध्ये त्याची उत्तम पद्धत वाढविण्याची या गटाची योजना आहे.
पीपीपी उपक्रमाच्या यशाचे कौतुक करीत असताना महिला व बालविकास मंत्रालयाचे बालविकास प्रकल्प एकचे अधिकारी श्री सुनील दुसाने म्हणाले, अंगणवाड्यांमध्ये अॅम्परसँड ग्रुपने सुरू केलेल्या उपाययोजनांमुळे आम्हाला आनंद मिळाला. विद्यार्थ्यांच्या सामाजिक आणि संज्ञानात्मक विकासावर त्यांचे परिणाम अत्यंत उत्साहवर्धक आहेत. विद्यार्थ्यांच्या सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये शिकवल्या जाणा-या नवीन आणि आधुनिक पध्दतींना आधुनिक जगामध्ये उच्च शिक्षण आणि नोकरी मिळवून देण्यासाठी प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे. अशा प्रयत्नांची व्याप्ती वाढविण्याचा आमचा प्रयत्न आहे जेणेकरून प्रत्येक मुलाला लवकरात लवकर दर्जेदार शिक्षण मिळेल.
अॅम्परसँड ग्रुपच्या आरंभिक बालपण (प्री स्कुल) एज्युकेशनच्या संचालक डॉ. रीता सोनावत यांनी स्थापनेपासूनच या उपक्रमाची रचना केली आहे. या उपक्रमाबद्दल बोलताना त्या म्हणाल्या की, आमचे लक्ष गुणवत्तेच्या शिक्षणाला प्राधान्य देणे आणि सर्वांगीण शिक्षणाचे वातावरण तयार करणे, शिक्षकांना नियतकालिक प्रशिक्षण मिळावे हे सुनिश्चित करणे, विद्यार्थ्यांसाठी संरचित धडे योजना उपलब्ध करुन देणे यासह एक विश्वसनीय मूल्यांकन साधन तयार करणे आहे.त्या पुढे म्हणाल्या की, पूर्वी विद्यार्थ्यांनी शिक्षणावर भर न देता अंगणवाड्यांमध्ये वर्ग घेणे त्याऐवजी पोषण आहार यासारख्या इतर उपक्रमांवर लक्ष केंद्रित केले; तथापि, आमच्या अलीकडील हस्तक्षेपामुळे हा दृष्टीकोन बदलला आहे. भारतभरातील 40 पेक्षा अधिक के 12 शाळा व्यवस्थापित करण्याचा थेट अनुभव घेऊन अॅम्परसँड समूहाने या 25 अंगणवाड्या व्यवस्थापित करण्यासाठी आपले कौशल्य आणि उत्तम पद्धती एकत्र केल्या आहेत. पुढील कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्यासाठी सरकारी पर्यवेक्षकांची एक टीम नियमितपणे या कार्यक्रमाच्या अंमलबजावणीचे मूल्यांकन करते. आम्ही अंगणवाड्यांमध्ये नियमित उपस्थिती पाळली आहे आणि विद्यार्थी सोडण्याचे प्रमाण लक्षणीय घटले आहे. शिवाय, विद्यार्थ्यांच्या शाळेत येण्यामध्ये देखील लक्षणीय सुधारणा झाली असून शिक्षकांचे वर्ग व्यवस्थापनही सुरळीत झाले आहे असे त्या पुढे म्हणाल्या. हा पीपीपी प्रकल्प पुढच्या काही वर्षांत भारताच्या शैक्षणिक चौकटीत सुधारणा करण्यासाठी बालपणाचे शिक्षण आणि कौशल्य विकासावर सरकार लक्ष केंद्रीत करेल.
