विस्तारीकरणासाठी इंडियन ऑईल करणार 1 लाख कोटींची गुंतवणूक

नाशिक – विविध एजन्सींच्या अंदाजानुसार सध्याच्या 250 दशलक्ष टनांपासून 2040 पर्यंत भारतीय इंधनाची मागणी 400-450 दशलक्ष टनांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. या वाढीव मागणीची पूर्तता करण्यासाठी, इंडियन ऑइल दरवर्षी नवीन प्रकल्प घेईल ज्याद्वारे सीपीसीएल मेट्रिक टन प्रतिवर्ष (एमएमटीपीए) रिफाइनिंग क्षमतेसह 25 दशलक्ष टन विस्तारित केले जाईल. रिफायनिंग क्षमतेच्या या विस्तार योजनांवर पुढील 4-5 वर्षात सुमारे एक लाख कोटी रुपयांची गुंतवणूक अपेक्षित आहे.
नवी दिल्ली येथे झालेल्या एजीएममध्ये, इंडियन ऑईलचे अध्यक्ष श्री श्रीकांत माधव वैद्य यांनी आर्थिक वर्ष 2020-21 साठी 21,836 कोटी रुपयांचा विक्रमी नफा झाल्याचे घोषित केले. मागील आर्थिक वर्षातील 0.08 यूएस डॉलर प्रति बॅरलच्या तुलनेत वर्षभरात एकूण रिफाइनिंग मार्जिन (जीआरएम) यूएस $ 5.64 प्रति बॅरल (बीबीएल) पर्यंत वाढले. या आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या तिमाहीत, इंडियन ऑईलने रिफायनरी रन 88.6% इतके प्राप्त केले आहे, जे आर्थिक वर्ष 2020-21 च्या पहिल्या तिमाहीत 68.5% इतके होते.
पेट्रोलच्या विक्रीने आधीच कोविडपूर्व पातळी ओलांडली आहे, पुढील 2-3 महिन्यांत डिझेल देखील त्याच पातळी वर पोहोचण्याची शक्यता आहे, असे इंडियन ऑईलचे अध्यक्ष म्हणाले. इलेक्ट्रिक मोबिलिटी क्षेत्रात, भारतातील मूळ उपकरणे उत्पादकांसाठी अॅल्युमिनियम-एअर बॅटरी तंत्रज्ञानाचे व्यापारीकरण करण्यासाठी इंडियन ऑईल आणि इस्त्रायली कंपनी फिनर्जी यांच्यात ‘आयओसी फिनर्जी प्रायव्हेट लिमिटेड’ ची स्थापना करण्यात आली आहे. आघाडीच्या ऑटोमोबाईल कंपन्यांनी तंत्रज्ञान आणि प्रोटोटाइप इंटिग्रेशनमध्ये उत्सुकता दाखवली आहे आणि फील्ड ट्रायल्स लवकरच सुरू होण्याची अपेक्षा आहे, अशी माहिती श्री वैद्य यांनी दिली. या सहयोगाचे भारतासाठी अनेक संभाव्य फायदे असून, यात देशातील मुबलक अॅल्युमिनियम साठा वापरून व्यवहार्य आणि परवडणारे ई-मोबिलिटी सोल्यूशन उपलब्ध करविणे समाविष्ट आहे.
श्री वैद्य यांनी त्यांच्या एजीएम संबोधनात सांगितले की, दुसर्‍या महत्त्वाच्या उपक्रमात, इंडियन ऑईल मलेशियाच्या सरकारी तेल आणि वायू कंपनी पेट्रोनास सोबत मिळून विद्यमान संयुक्त उद्यम कंपनी इंडियनऑईल पेट्रोनास प्रायव्हेट लिमिटेडच्या एलएनजी टर्मिनल्ससह, सीएनजी स्टेशन, सीजीडी प्रकल्प, सीबीजी व्यवसाय आणि वाहतूक इंधनांची किरकोळ विक्री यांचा समावेश करून व्यवसायाची व्याप्ती वाढवणार आहे..
स्वच्छ ऊर्जा क्षेत्रात योगदान करण्याबद्दल बोलताना श्री वैद्य म्हणाले की इंडियन ऑईल मथुरा रिफायनरी येथे देशाचा पहिला ‘ग्रीन हायड्रोजन’ प्लांट तयार करेल. मथुरा रिफायनरी येथील सध्याचा प्रकल्प भारतात ग्रीन हायड्रोजनची ओळख करून देणारा प्रमुख प्रकल्प ठरेल. हे नवीन, उत्सर्जनमुक्त इंधन कच्च्या तेलाची आयात करणाऱ्या देशांसाठीगेमचेंजर ठरू शकते.
इंडियन ऑईल आर अँड डी सेंटर हायड्रोजनच्या सर्व पैलूंबाबत अत्याधुनिक संशोधन करत आहे, ज्यात उत्पादन, साठवण आणि फ्युएल सेल सारख्या प्रयोगांचा समावेश आहे. दिल्लीमध्ये हायड्रोजन सीएनजी (एचसीएनजी) चा जो प्रयोग करण्यात आला त्या मध्ये आयओसीने 50 सीएनजी बीएस – IV बसचे रूपांतर एचसीएनजी इंधनावर चालवण्यासाठी केले आहे, त्यातून एक्झॉस्ट उत्सर्जन कमी करण्यात आणि इंधन अर्थव्यवस्था सुधारण्यात महत्त्वपूर्ण फायदे दिसून आले आहेत. बीएस – IV बसेस मोठ्या प्रमाणात आपल्या वाहतूक ताफ्यात, सामील झाल्यास शहरांची हवा गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आशादायक चित्र निर्माण होईल, अशी माहिती इंडियनऑईलच्या अध्यक्षांनी त्यांच्या एजीएम भाषणादरम्यान दिली.
इंडियन ऑईल चार नाविन्यपूर्ण हायड्रोजन उत्पादन तंत्रज्ञानावर आधारित दररोज एक टन क्षमतेचे पायलट प्लांट उभारण्याच्या प्रक्रियेत आहे. इंडियन ऑईल टाटा मोटर्ससह दिल्ली एनसीआर क्षेत्रात 15 फ्युएल सेल बस चालवणार आहे. गुजरात रिफायनरीमध्ये उपलब्ध असलेल्या हायड्रोजनच्या अतिरिक्त प्रमाणात हायड्रोजनवर चालणाऱ्या बससाठी डिस्पेंसींग सुविधा उपलब्ध करून देऊन कंपनी हायड्रोजन मोबिलिटीची सुरवात करत आहे.
नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रात नवीन संधी शोधण्यासाठी आमच्या इंधन केंद्रांना सोलराइज करण्याच्या ध्येयाकडे सक्रियपणे वाटचाल सुरू आहे. वर्षभरात सुमारे 6 मेगा वॅट (MW) च्या सोलर फोटोव्होल्टाइक्स क्षमतेची भर पडल्याने आता सौर ऊर्जा क्षमता 65 मेगावॅटपेक्षा जास्त झाली आहे. शिवाय, इंडियनऑईलची पवन ऊर्जा क्षमता सुमारे 167 मेगावॅट आहे, ज्यामुळे वर्षभरात एकूण वीज निर्मिती 330 गीगा वॅट तास (जीडब्ल्यूएच) च्या जवळ अक्षय ऊर्जा घेतली जाते. यामुळे कार्बन डाय ऑक्साईडचे समतुल्य (TMTCO2e) चे सुमारे 260 हजार मेट्रिक टन उत्सर्जन कमी झाले आहे.
आमच्या पर्यावरण संबंधी कार्याला बळकटी देत, इंडियनऑईल पानिपत रिफायनरीमध्ये दुसरा (2G) आणि तिसऱ्या पिढीचा (3G) इथेनॉल प्लांट उभारत आहे. 100 किलोलिटर प्रतिदिन क्षमतेचा 2 जी प्लांट इथेनॉल तयार करण्यासाठी तांदळाचा भुसा वापरेल. हे भुसा जळण्याच्या गंभीर आणि त्रासदायक समस्येचे निराकरण करण्याच्या हेतूने योजले असून राष्ट्रीय कल्याणासाठी शेतीतील अवशेषांचा फायदेशीर वापर करेल 128 किलोलीटर प्रतिदिन क्षमतेचा 3जी इथेनॉल प्लांट लॅन्झाटेकच्या अभिनव गॅस फेर्मेंट तंत्रज्ञानावर आधारित आहे जे रिफायनरी मधील वायूंचे इथेनॉलमध्ये फायदेशीरपणे रूपांतर करते. दोन्ही प्रकल्प पूर्णत्वाच्या जवळ आहेत आणि चालू आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस कार्यान्वित होण्याची शक्यता आहे.
जैव इंधनामध्ये आमचे स्थान आणखी मजबूत करण्यासाठी, नुकतेच इंडियनऑईल आणि जर्मन जैवइंधन कंपनी व्हर्बियो एजी यांच्यात संयुक्त उद्यम कंपनी स्थापन करण्यासाठी एक करार करण्यात आला. जे व्ही जैवइंधन प्रकल्पांचे संचालन करणार असून इंडियन ऑईलसाठी बायोगॅस विभागात कृषी कचरा फीडस्टॉक म्हणून वापरून बायोगॅस संयंत्रांची स्थापना करेल. नाफेड (नॅशनल ग्रीकल्चरल कोऑपरेटिव्ह मार्केटिंग फेडरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड) सह जैवइंधन प्रकल्प उभारण्यासाठी आणखी एक आश्वासक संयुक्त उद्यम देखील आहे.यामुळे संयुक्त उद्यम सीबीजी आणि सेंद्रिय खतांसारख्या बाजारपेठेत नाफेड आउटलेट्सचा लाभ घेतला येईल .